Znaleźliście się kiedyś w niezręcznej sytuacji, gdy ktoś poprosił Was o przetłumaczenie obcojęzycznej konwersacji, a Wy w pewnym momencie uświadomiliście sobie, że wcale nie jest to takie łatwe, bo w ojczystym języku brakuje Wam słów lub jeszcze gorzej - dany wyraz po polsku w ogóle nie istnieje i nie ma swego dosłownego tłumaczenia? Znacie to uczucie, gdy przyzwyczajeni do codziennych rozmów w obcym języku, rozmawiając po polsku zdajecie sobie sprawę, że niektórych spraw nie da wyjaśnić się tak samo w dwóch różnych językach? Mnie zdarza się to często i to właśnie od kiedy przyszło mi być domowym tłumaczem, doceniłam pracę tych oficjalnych. A może rozmawiając po polsku brakuje Wam słów na określenie danego przedmiotu, stanu psychicznego, czynności? Na ratunek przychodzi język hiszpański, który znacznie ułatwia komunikację swoim rozmówcom i posiada kilka wyrazów, które w języku polskim zwyczajnie nie istnieją. Zapraszam Was zatem na listę słów, które znajdziemy jedynie w języku hiszpańskim. Do wyjaśnienia ich znaczenia w języku polskim musimy użyć więcej niż jednego słowa.
MADRUGAR – wstawać wcześnie rano
Me voy a dormir ya, que mañana madrugo. – Idę już spać, jutro wstaję bardzo wcześnie.
EMBARCAR – zabierać na pokład, wchodzić na pokład, np. samolotu
Date prisa, vamos a embarcar en 10 minutos. - Pospiesz się, wchodzimy na pokład za 10 minut.
ENTRECEJO – miejsce między brwiami
Juan tiene el entrecejo muy poblado. - Juan ma bardzo krzaczaste brwi (dokładnie: miejsce między brwiami).
QUINCENA – okres 15 dni (primera quincena del mes, segunda quincena del mes – pierwsze 15 dni miesiąca, drugie 15 dni miesiąca), często używa się tego w zakładach pracy
¿Me dejas las reservas de la primera quincena del noviembre? – Podasz mi rezerwacje z pierwszych 15 dni listopada?
ENMADRARSE – tego czasownika używamy, gdy dziecko zbytnio przywiąże się do mamy, u nas nazwalibyśmy takie dziecko np. mamisynek. W hiszpańskim mówi się także o takim dziecku, że ma mamitis.
No es bueno para los niños que se enmadren demasiado. – To niedobrze, gdy dzieci za bardzo przywiążą się do matki.
MIMOSO – osoba, która lubi okazywać oraz otrzymywać dużo czułości
Juan, siempre quieres darme besos, eres un mimoso. – Juan, wciąż tylko dawałbyś mi całusy, uwielbiasz czułości.
SOBREMESA – czas po posiłku, który spędzasz w restauracji na rozmowie z przyjaciółmi, rodziną
Hacer la sobremesa es una costumbre española. – Zostawać przy stole po posiłku, aby pogadać (sobremesa) to hiszpański zwyczaj.
ESTRENAR – używać coś po raz pierwszy, np. zakładać ubranie po raz pierwszy
Vendo una chaqueta de mujer. Sin estrenar. – Sprzedam kurtkę damską. Nigdy nie zakładana.
LAMPIÑO – mężczyzna bez brody (po polsku mamy kolokwialne określenie brodacz na mężczyznę z bujną brodą, a gdy tej brody nie ma? Ja nie kojarzę żadnego słowa.)
Mi hermano mayor es lampiño. - Mój starszy brat nie ma brody.
TUTEAR – mówić komuś na ty, istnieje wprawdzie taki zwrot po polsku, ale musimy użyć kilku słów, a w hiszpańskim tylko jednego
En España puedes tutear a tu profesor. - W Hiszpanii możesz zwracać się na ty do swojego nauczyciela.
DESVELARSE – nie być w stanie zmrużyć oka, nie móc spać
Ayer por la noche me desvelé porque estoy preocupado por mi abuela. – Wczoraj w nocy nie mogłem spać, bo martwię się o moją babcię.
Czy przychodzą Wam do głowy jeszcze inne tego typu wyrazy? Ciekawym jest też fakt, iż Hiszpanie używają jedynie jednego słówka, gdy chcą powiedzieć, że jedzą śniadanie/obiad/kolację (desayunar, comer, cenar). Nie wymieniłam tu oczywiście wszelkich przekleństw, przydomków, określeń mniej i bardziej obraźliwych, bo takich i w języku polskim jest mnóstwo, których nie można przetłumaczyć dosłownie, więc nie pasowałyby one do tej listy. Teraz już nie musicie martwić się, że zabraknie Wam słów w rozmowie. Czy użycie jednego, krótkiego wyrazu nie jest wygodniejsze i łatwiejsze, niż opisywanie danej czynności czy przedmiotu całym zdaniem? W końcu Hiszpanie nie lubią się przemęczać, choć z drugiej strony przecież tak lubią gadać.
Tłumaczenie zdań nie zawsze mogło być dosłownie tak, aby można było zachować ich sens.
